W małych firmach handlowych, transportowych i gastronomicznych zdarza się to nagminnie. Nowy pracownik dostaje do podpisania stos dokumentów. Wśród nich: czysty papier z wekslem in blanco. "To tylko zabezpieczenie na wypadek gdybyś coś uszkodził" — mówi szef. Pracownik podpisuje, bo się boi. Bo jest nowy. Bo nie zna swoich praw. Mamy dla ciebie dobrą wiadomość: stosowanie weksli do zabezpieczenia roszczeń ze stosunku pracy jest sprzeczne z Kodeksem Pracy i bezskuteczne. Potwierdził to Sąd Najwyższy wielokrotnie.
Kodeks Pracy w rozdziałach V i VI (art. 114-127) precyzyjnie reguluje odpowiedzialność materialną pracownika. Pracodawca MA narzędzia do dochodzenia roszczeń: — Przy nieumyślnym wyrządzeniu szkody: max. 3-krotność miesięcznego wynagrodzenia (art. 119 KP) — Przy umyślnym wyrządzeniu szkody: pełna wysokość szkody (art. 122 KP) — Postępowanie sądowe przed sądem pracy (nie sądem cywilnym) Sąd Najwyższy wielokrotnie orzekał, że próba ominięcia tych przepisów przez weksel jest sprzeczna z art. 18 KP (zakaz pogarszania sytuacji pracownika wobec przepisów KP). Kluczowe orzeczenia: Uchwała SN z 14 marca 1990 r. (III PZP 2/90): wystawienie przez pracownika weksla jako zabezpieczenia roszczeń pracodawcy ze stosunku pracy jest nieważne (art. 18 KP). Wyrok SN z 26 stycznia 2011 r. (II PK 159/10): pracodawca nie może wymagać od pracownika wystawienia weksla in blanco jako zabezpieczenia ewentualnych roszczeń ze stosunku pracy — takie działanie narusza podstawowe zasady prawa pracy.
Wzór pisma o zwrot weksla in blanco — wyślij listem poleconym
Tytuł: Żądanie zwrotu dokumentu wekslowego Szanowni Państwo, Niniejszym wzywam do niezwłocznego zwrotu dokumentu wekslowego (weksel in blanco) wystawionego przeze mnie w dniu [data] w związku z zawarciem umowy o pracę. Wskazuję, że wystawienie przeze mnie weksla jako zabezpieczenia roszczeń ze stosunku pracy jest nieważne z mocy art. 18 Kodeksu Pracy, co zostało potwierdzone uchwałą Sądu Najwyższego z 14 marca 1990 r. (III PZP 2/90). Wzywam do zwrotu dokumentu w terminie 7 dni pod rygorem złożenia zawiadomienia do Państwowej Inspekcji Pracy oraz wytoczenia powództwa cywilnego. Z poważaniem, [podpis]
Sprawdź swoją poduszkę finansową w kalkulatorze
Ile miesięcy przeżyjesz bez przychodu? Wpisz miesięczną fakturę w <a href="/">kalkulatorze faktury B2B</a> i sprawdź netto. Pełne porównanie: <a href="/etat-czy-b2b">etat vs B2B 2026</a>.
Nie. Orzecznictwo Sądu Najwyższego (uchwała III PZP 2/90) jednoznacznie: weksel jako zabezpieczenie roszczeń ze stosunku pracy jest nieważny z mocy art. 18 KP. Pracodawca ma inne narzędzia (art. 114-127 KP) i nie może ich obchodzić prawem wekslowym.
Spokojnie: 'Odmawiam podpisania weksla, ponieważ jest to czynność nieważna zgodnie z art. 18 KP i uchwałą Sądu Najwyższego III PZP 2/90. Jestem gotów odpowiadać za szkody w granicach Kodeksu Pracy.' Odmowa podpisania nieważnego dokumentu nie może być podstawą zwolnienia.
1. Wyślij wezwanie do zwrotu (wzór powyżej) listem poleconym. 2. Jeśli brak odpowiedzi — złóż skargę do PIP i powództwo cywilne o wydanie dokumentu. 3. Jeśli szef próbuje zapłaty przez weksel — wytocz powództwo o zaprzeczenie wekslowi w sądzie cywilnym.
Artykuł ma charakter edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. W indywidualnych sprawach skonsultuj się z radcą prawnym lub Państwową Inspekcją Pracy.